معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی ادارهکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه با اشاره به افزایش ۲۷ درصدی شمار پرندگان مهاجر در استان، گفت: خشکسالی، تغییر اقلیم، شکار غیرمجاز، آلودگی زیستگاهها و سوءمدیریت منابع آبی مهمترین تهدیدهای پیش روی پرندگان مهاجر هستند و حفاظت از این گونههای ارزشمند بدون همراهی مردم امکانپذیر نیست.
ثریا قربانی روز چهارشنبه به مناسبت روز جهانی پرندگان مهاجر در گفتوگو با خبرنگار ایرنا، با اشاره به نامگذاری ۲۰ اردیبهشت و ۲۰ مهر به عنوان روز جهانی پرندگان مهاجر اظهار کرد: از سال ۲۰۰۶ میلادی سازمانهای محیط زیستی جهان با حمایت کنوانسیون حفاظت از گونههای مهاجر وحشی و تفاهمنامه حفاظت پرندگان مهاجر اوراسیا-آفریقا، ۲ روز را به عنوان روز جهانی پرندگان مهاجر تعیین کردند تا اهمیت حفاظت از این گونهها بیش از پیش مورد توجه افکار عمومی قرار گیرد.
وی افزود: به دلیل تفاوت فصلها در نیمکره شمالی و جنوبی، این مناسبت در ۲ بازه زمانی برگزار میشود و هدف اصلی آن جلب مشارکت جهانی برای حفاظت از پرندگانی است که در مسیر مهاجرت از کشورهای مختلف عبور میکنند.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی ادارهکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه، پدیده مهاجرت را یکی از شگفتانگیزترین رخدادهای طبیعت توصیف کرد و گفت: نحوه مسیریابی، زمانبندی دقیق مهاجرت و سازوکارهای پیچیده این پدیده هنوز هم برای دانشمندان به طور کامل شناخته نشده و همین موضوع ارزش و اهمیت پرندگان مهاجر را دوچندان کرده است.
قربانی با تشریح وضعیت پرندگان مهاجر در ایران اظهار کرد: پرندگان مهاجر کشور در سه گروه اصلی شامل پرندگان زمستانگذران، مهاجران بهاره و تابستانی و پرندگان عبوری تقسیمبندی میشوند.
وی توضیح داد: بخشی از پرندگان در فصل پاییز و زمستان از مناطق سردسیر شمالی مانند سیبری وارد ایران میشوند تا زمستان را سپری کنند، گروهی دیگر از عرضهای جنوبیتر برای زادآوری به ایران مهاجرت میکنند و گروه سوم نیز تنها در مسیر مهاجرت خود از تالابها و زیستگاههای ایران عبور میکنند.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی ادارهکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه افزود: از مجموع ۵۵۶ گونه پرنده شناسایی شده در ایران، بیش از ۷۰ درصد جزو پرندگان مهاجر محسوب میشوند که در فصلهای مختلف وارد کشور شده یا از ایران عبور میکنند.
قربانی با اشاره به اجرای سرشماری جهانی پرندگان مهاجر در استان کرمانشاه گفت: در استان ۲۲ سایت مصوب سرشماری شامل تالابها، سرابها و دریاچه پشت سدها وجود دارد که هر ساله عملیات سرشماری زمستانه در آنها انجام میشود.
وی اظهار کرد: نتایج سرشماری امسال نشان میدهد تعداد پرندگان مهاجر در استان نسبت به سال گذشته ۲۷ درصد افزایش یافته و گونههایی همچون کشیم بزرگ، انواع باکلان، حواصیل خاکستری و لکلک سفید در میان پرندگان مشاهده شده قرار دارند.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی ادارهکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه یکی از مهمترین تهدیدهای پرندگان مهاجر را بیماری آنفلوانزای فوق حاد پرندگان عنوان کرد و گفت: هر ساله با همکاری ادارهکل دامپزشکی، زیستگاههای پرندگان مهاجر به طور مستمر پایش میشود و در صورت مشاهده گونه بیمار یا تلف شده، نمونهها برای بررسی تخصصی ارسال میشوند.
وی افزود: خوشبختانه امسال موردی از بیماری در پرندگان مهاجر و وحشی استان مشاهده نشد، هرچند در برخی گونههای بومی موارد محدودی ثبت شد که به سرعت کنترل و از تبدیل شدن آن به اپیدمی جلوگیری شد.
قربانی با تأکید بر تاثیر مستقیم خشکسالی و تغییر اقلیم بر مسیر مهاجرت پرندگان گفت: پرندگان آبزی و کنارآبزی به شدت وابسته به تالابها و منابع آبی هستند و خشکسالی میتواند مسیر مهاجرت آنها را تغییر دهد.
وی افزود: کاهش شمار پرندگان مهاجر، نشانهای از تخریب زیستگاهها، آلودگی محیط زیست، شکار غیرمجاز و تغییرات اقلیمی است و این موضوع به عنوان یک شاخص مهم زیستمحیطی باید مورد توجه قرار گیرد.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی ادارهکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه با اشاره به تاثیر استفاده بیرویه از سموم کشاورزی گفت: بسیاری از پرندگان مهاجر برای تامین غذا به حشرات وابستهاند و مصرف بیرویه سموم، زنجیره غذایی آنها را مختل میکند و بقای گونهها را در مسیر مهاجرت به خطر میاندازد.
وی سوءمدیریت منابع آبی را از دیگر مشکلات جدی حوزه محیط زیست دانست و افزود: حفاظت از گونههای جانوری و زیستگاههای طبیعی تنها وظیفه یک دستگاه اجرایی نیست و تحقق این هدف نیازمند مشارکت و همراهی مردم و افزایش آگاهی عمومی نسبت به مسائل زیستمحیطی است.
